ذكر سلاطين مصر [ 83 ] از ممالكى كه پس از ششصد و نود و نه « 1 » سال از هجرت پيامبر عربى همچنان بر جادهء جد و جهد در دين‌پرورى و حسن اعتقاد ثابت‌قدم است ممالك مصر و شامات است . روضة الاسلام بلاد شام ، دمشق است كه با اتفاق امم زيباترين جنات اربعه است . در اواخر سال 565 صلاح الدين يوسف بن ايوب برادرزادهء اسد الدين « 2 » شيركوه كرد كه از وجوه افراد مقربان صاحب شام ، نور الدين « 3 » محمود بن زنگى بن آقسنقر بود بر ممالك مصر مستولى گشت و العاضد لدين اللّه ابو محمد عبد اللّه بن يوسف بن حافظ را كه از نسل مردود و اصل مذموم ابو تميم معد و ملقب به المستنصر بود و حسن صباح اظهار دعوت الحاد و در عهد او كرد برانداخت . اين مستنصر دو پسر داشت : نزار و مستعلى از اين‌رو پيروان او به دو گروه تقسيم شدند : يكى اسماعيليهء عراق و شام و قومس و خراسان كه پيروان نزار بودند و به نزاريان معروف شدند و ديگر اسماعيليهء مصر كه به مستعليان شهرت يافتند . صلاح الدين چون تسلط يافت همه آنان را از دم تيغ گذرانيد و آن خاندان را نابود ساخت . صلاح الدين در جمعهء اول از محرم سنهء 566 خطبه به نام خليفهء عباسى الناصر الدين اللّه كرد و سكه به نام او زد . « 4 » صلاح الدين مردى صاحب حشمت و كامكار و مجاهد و دين‌دار بود . هيجده هزار غلام تيغ‌زن نيزه‌گذار داشت . با وجود اين سلطنت وسيع ، مردى سخاوتمند و شجاع بود . در جنگها پيش قدم مىشد و نخست خود به رزم با دشمن مىپرداخت [ 84 ] هيجده پسر داشت همگى لايق تخت و تاج هر يك را به طرفى از اطراف كشور فرستاد . و چون چشم از جهان فروبست آن ناحيه همچنان در تصرف آن پسر بماند . پس از چندى نوبت سلطنت به ملك صالح از نوادگان او رسيد . ملك صالح به قاعده سلاطين سلف به تجهيز راه حج و ترتيب قوافل بيت اللّه همت گماشت و به جهاد و غزو روى نهاد . چون مدت عمرش سپرى شد مماليك كفران نعمت كردند [ 85 ] و مملوكى تركمانى قتز « 4 » نام را به سلطنت برداشتند او صاحب مصر و شام شد .

--> ( 1 ) - چ : ششصد و نود و اند . ( 2 ) - چ : نور الدين . ( 3 ) - چ : معين الدين . ( 4 ) - چ : قنز